Tapi nadi:महाराष्ट्रातील तापी नदीप्रणाली

• तापी Tapi nadi ही महाराष्ट्रातील सर्वात मोठी पश्चिम वाहिनी नदी आहे.
• तापी नदीला खानदेशकन्या किंवा सूर्यकन्या या नावाने ओळखले जाते.
• तापी नदीचा उगम मध्यप्रदेश राज्यातील महादेव डोंगररांगेत बैतुल जिल्ह्यातील मुलताई येथे होतो.
• तापी नदीची एकूण लांबी 724 किलोमीटर आहे. तर महाराष्ट्रातील एकूण लांबी 208 किलोमीटर आहे.
• तापी नदीचे एकूण क्षेत्रफळ 65,150 चौरस किलोमीटर आहे व महाराष्ट्रातील एकूण क्षेत्रफळ 31, 660 चौरस किलोमीटर आहे.
• तापी नदी मध्यप्रदेश, महाराष्ट्र व गुजरात या  तीन राज्यातून Tapi nadi वाहते.
• तापी नदी महाराष्ट्रातील अमरावती, जळगाव, धुळे, नंदुरबार या जिल्हयातून वाहते.
• तापी नदी ही महाराष्ट्र राज्यात दोनदा प्रवेश करते.
• तापी नदीचा उगम मध्यप्रदेशमध्ये मुलताई येथे झाल्यानंतर तापी नदी महाराष्ट्रातील अमरावती जिल्ह्यातून 49 किलोमीटरचा प्रवास करते व पुन्हा मध्यप्रदेश मध्ये प्रवेश करते आणि पुन्हा जळगाव जिल्ह्यात रावेर तालुक्यात बऱ्हाणपूर खिंडीजवळ महाराष्ट्रात प्रवेश करते व नंतर ती महाराष्ट्रातून जळगाव, धुळे व नंदुरबार या जिल्ह्यातून 159 किलोमीटर वाहत गुजरात राज्यात जाते व सुरत शहराजवळ खंबातच्या आखातात अरबी समुद्राला जाऊन मिळते.
• तापी नदी सातमाळा अजिंठा डोंगररांगा व सातपुडा पर्वत यांच्यामध्ये वाहते.
• तापी नदीच्या उत्तरेला सातपुडा पर्वतरांग आहे तर दक्षिणेला सातमाळा अजिंठा डोंगररांग आहे.
• पूर्णा नदी ही तापी नदीची प्रमुख उपनदी आहे.

तापी नदीच्या उजवीकडील उपनद्या -Tapi nadi

नागझिरी, सुकी, गुळ, अनेर, अरुणावती, गोमाई, वाकी.

तापी नदीच्या डावीकडील उपनद्या -Tapi nadi

खापरा,सिपना,गाडगी,डोलार,पूर्णा(वाण,शहानुर,चंद्रभागा,आरणा,नळगंगा,विश्वगंगा,ज्ञानगंगा,बोर्डी,मन,मोर्णा,काटेपुर्णा,उमा,पेंढी), वाघूर, गिरणा(अंजनी), बोरी, पांझरा, बुराई

तापी नदी खोऱ्यातील नद्यांची उगमस्थान

तापी नदी खोऱ्यातील संगमस्थळे–

तापी नदी खोऱ्यातील धरणे–

तापी खोऱ्यातील नद्या व काठावरील ठिकाणे