Panchaganaga nadi : पंचगंगा नदी
- पंचगंगा नदीPanchaganaga nadi ही कृष्णा नदीची प्रमुख उपनदी आहे.
- पंचगंगा नदीला कोल्हापूर जिल्ह्याची “जीवनवाहिनी” असे म्हणतात.
- पंचगंगा नदीचा उगम करवीर तालुक्यातील चिखली गावातील प्रयाग या ठिकाणी होतो.Panchaganaga nadi
- कासारी, कुंभी, भोगावती, तुळशी, (गुप्त) सरस्वती या पाच नद्यांच्या संगमातून पंचगंगा नदीचा उगम होतो.
- पंचगंगा नदीची एकूण लांबी सुमारे 80 किलोमीटर आहे.
- पंचगंगा नदी ही करवीर, हातकणंगले आणि शिरोळ या तालुक्यातून वाहते.
- कासारी नदी घोडखिंड (पावनखिंड) या ठिकाणी उगम पावते.
- कासारी नदीवर कोल्हापूर जिल्ह्यात शाहुवाडी तालुक्यात कासारी धरण आहे.
- कुंभी नदी गगनबावडा परिसरात उगम पावते.
- कुंभी नदीवर कोल्हापूर जिल्ह्यात कुंभी धरण आहे.Panchaganaga nadi
- कुंभी नदी भोगावती व तुळशी प्रवाहास बहिरेश्वर या ठिकाणी येऊन मिळते.
- राधानगरी व गगनबावडा या तालुक्यांमध्ये असणाऱ्या अभयारण्याच्या परिसरात तुळशी नदी उगम पावते.
- तुळशी नदीवर राधानगरी तालुक्यात तुळशी धरण आहे. तुळशी नदी पुढे भोगावती नदीला मही गावात येऊन मिळते.
- भोगावती नदी सह्याद्री पर्वतरांगेत फोंडा घाटाजवळ उगम पावते व पुढे तुळशी नदीला जाऊन मिळते.
- कोल्हापूर जिल्ह्यामध्ये राधानगरी येथे भोगावती नदीवर भोगावती धरण आहे.
- छत्रपती शाहू महाराजांनी भोगावती नदीवर राधानगरी हे धरण बांधले आहे.
- छत्रपती शाहू महाराजांनी त्यांच्या मातोश्री राधाबाई यांच्या नावावरून या धरणाला राधानगरी असे नाव दिले.
- राधानगरी या धरणातील जलाशयाला लक्ष्मीसागर असे म्हणतात.
- छत्रपती शाहू महाराजांच्या पत्नी लक्ष्मीबाई यांच्या नावावरून राधानगरी या धरणातील जलाशयाला लक्ष्मीसागर हे नाव देण्यात आले.
- भोगावती नदी काठावर असणारे राधानगरी अभयारण्य हे महाराष्ट्रातील पहिले अभयारण्य आहे.
- राधानगरी व दाजीपुर हि दोन ठिकाणे भोगावती नदी काठावर आहेत.
- कासारी,कुंभी,तुळशी,भोगावती व गुप्त असलेली सरस्वती या पाच नद्यांच्या संगमातून प्रयाग या ठिकाणी पंचगंगा नदीचा उगम होतो.
- महाराष्ट्राचे ऐतिहासिक राजधानी असलेले कोल्हापूर हे शहर व इचलकरंजी पंचगंगा नदी काठी आहे.
- पंचगंगा नदी शिरूर तालुक्यातील नरसोबाचीवाडी किंवा कुरुंदवाड या ठिकाणी कृष्णा नदीला जाऊन मिळते.
- पंचगंगा व कृष्णा या नद्यांच्या संगमावर नरसोबाचीवाडी या ठिकाणी दत्ताचे मंदिर आहे.
Post Comment